Việc sử dụng smartphone để quay phim không chỉ là xu hướng mà còn mở ra nhiều cách tiếp cận mới mẻ trong lĩnh vực sản xuất hình ảnh. Đạo diễn Phương Vũ từ Việt Nam cùng studio Antiantiart đã tạo nên album trailer “HVL” của MCK với hệ thống đa camera iPhone 17 Pro, một bước tiến kỹ thuật đột phá so với cách làm của bom tấn điện ảnh quốc tế “28 Years Later” của đạo diễn Danny Boyle, vốn sử dụng iPhone 15 Pro Max. Cả hai dự án đều khai thác sức mạnh của smartphone nhưng theo những phương thức hoàn toàn khác biệt, phản ánh sự đa dạng trong việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào nghệ thuật kể chuyện qua hình ảnh.
Ở dự án điện ảnh đình đám 28 Years Later, nhà làm phim nổi tiếng Danny Boyle tiếp nối triết lý từ phần đầu 28 Days Later bằng cách tận dụng các thiết bị nhỏ gọn để tối ưu hóa sự linh hoạt và tính chân thực. Ông chọn sử dụng iPhone 15 Pro Max để giữ cho đoàn làm phim có thể hoạt động nhẹ nhàng trên các bối cảnh thiên nhiên mà không gây xáo trộn. Những khung hình rung lắc và đôi lúc mất nét không phải là nhược điểm mà chính là yếu tố giúp tái hiện cảm giác hỗn loạn và cấp bách của nhân vật trong thế giới hậu tận thế. Chi tiết này cho thấy tinh thần sáng tạo vượt qua giới hạn thiết bị nhằm phục vụ mục tiêu nghệ thuật cụ thể.
Hậu trường 28 Years Later
Điểm chung dễ nhận thấy giữa hai dự án là việc đều sử dụng hệ thống nhiều iPhone cùng lúc để ghi hình, nhưng từ đây, phương pháp triển khai lại rẽ sang hai hướng kỹ thuật cực kỳ khác biệt. Trong tác phẩm của Boyle, ông thiết lập khoảng 20 chiếc iPhone trên một cấu trúc bán nguyệt để tạo nên hiệu ứng “bullet time kinh tế”, bắt chước kỹ thuật quay chuyển động chậm thời gian thực tương tự như trong The Matrix nhưng với chi phí phải chăng hơn rất nhiều. Hệ thống này cung cấp góc nhìn đến 180 độ cho một hành động cụ thể, cho phép lựa chọn góc quay đa dạng trong hậu kỳ nhằm tăng chiều sâu biểu đạt.
Khác với ý tưởng đóng băng khoảnh khắc chuyển động để xử lý thời gian như Danny Boyle, đạo diễn Phương Vũ cùng nhóm Antiantiart hướng đến việc xây dựng một không gian liên tục thay vì khoảnh khắc cố định. Với hệ thống gồm 8 chiếc iPhone 17 Pro xếp thành vòng tròn hoàn chỉnh, họ ghi lại toàn bộ dòng thời gian diễn biến thực tế rồi ghép nối thành môi trường quay 360 độ tương tác. Trong không gian này, người xem có thể tự do quan sát theo nhiều hướng khác nhau thay vì bị giới hạn bởi một góc nhìn cố định truyền thống.
Phương Vũ đạo diễn Antiantiart
“Bullet Time” thường được hiểu là kỹ thuật đóng băng hoặc phân mảnh chuyển động để khai thác hiệu ứng thị giác đặc biệt. Tuy nhiên, Phương Vũ nhấn mạnh rằng mục đích của đội ngũ anh là kết nối các camera theo vòng tròn nhằm tạo ra không gian ba chiều toàn cảnh có thể tương tác, từ đó nâng cao trải nghiệm người xem thay vì chỉ tập trung vào chi tiết chuyển động bị đóng băng. Sự khác biệt căn bản này thể hiện rõ ràng từ tư duy sáng tạo đến kỹ thuật vận hành.
Dàn iPhone tạo không gian 360 độ
Một điểm đáng chú ý khác là sự khác biệt trong cách thức vận hành đội hình máy quay. Trong khi ekip Danny Boyle cho phép mỗi chiếc iPhone hoạt động khá độc lập, tập trung xử lý hiệu ứng ở hậu kỳ thì nhóm của Phương Vũ phải vận hành đồng bộ toàn bộ hệ thống như một khối ngay từ khi ghi hình. Việc tính toán kỹ càng về khoảng cách giữa các máy, số lượng thiết bị cũng như chuẩn xác quy trình tiền kỳ khiến dự án kéo dài gần nửa năm chuẩn bị. Khoảng cách tối ưu giữa tám chiếc camera vừa đủ để đảm bảo tính liên tục trong không gian ba chiều mà vẫn duy trì được cường độ cảm xúc cần thiết cho diễn xuất.
Dàn máy quay iPhone studio
Sự khác biệt về mục tiêu nghệ thuật cũng dẫn đến những giới hạn trong quá trình sản xuất. Nếu như đạo diễn Hollywood có thể linh hoạt cắt ghép liên tục để xây dựng nhịp điệu hay cứu vãn tình huống nhờ hậu kỳ thì ở dự án Việt Nam lại gần như loại bỏ hoàn toàn khả năng này. Các góc máy đều cố định và số lần cắt giảm tối thiểu, buộc diễn viên phải di chuyển hợp lý giữa các vị trí camera để tránh bị gián đoạn khi ghép hình 360 độ. Phương Vũ hài hước ví von đây là tình trạng “mất hết khiên giáp, mất luôn cả kiếm”, ám chỉ việc gần như không còn công cụ cứu trợ nào ngoài sự chuẩn bị kỹ càng và phối hợp ăn ý ngay tại thời điểm bấm máy.
Hậu trường quay album trailer HVL
Cuộc đối chiếu giữa hai dự án này cũng phản ánh tầm nhìn khác nhau về vai trò của camera trong việc kể chuyện hình ảnh. Một bên coi camera như công cụ vô hình giúp truyền tải cảm xúc chân thực nhất; bên kia lại biến nó thành nhân tố chủ đạo tạo nên trải nghiệm tương tác đặc sắc cho người xem. Đạo diễn Danny Boyle nhấn mạnh rằng công nghệ smartphone nằm gọn trong túi mọi người, giúp mở rộng khả năng sáng tạo mà không cần đến các thiết bị đắt đỏ truyền thống.
Phương Vũ cũng chia sẻ rằng trước khi thực hiện hệ thống đa camera phức tạp bằng iPhone 17 Pro, anh từng dùng iPhone 16 Pro Max để quay MV do điều kiện tài chính hạn chế, minh chứng rõ ràng cho việc smartphone ngày càng trở thành công cụ thiết yếu trong quy trình sản xuất chuyên nghiệp lẫn thử nghiệm nghệ thuật cá nhân. Với phần cứng ngày càng mạnh mẽ và hệ sinh thái tiện lợi, điện thoại thông minh không còn đơn thuần là thiết bị liên lạc mà đã trở thành nền tảng sáng tạo đa năng hỗ trợ người làm phim kể câu chuyện độc đáo của mình.
