Mối quan hệ họ hàng giữa Trương Phi và Tào Tháo là một bí ẩn ít người biết đến, mặc dù hai nhân vật này từng đứng ở hai chiến tuyến đối địch nhau trong thời kỳ Tam Quốc. Trương Phi, danh tướng kiên cường của nhà Thục Hán, thực tế lại có liên kết huyết thống với Tào Tháo – thủ lĩnh của nhà Ngụy. Điều này được cho là lý do khiến hậu duệ của Trương Phi vẫn giữ được sự an toàn, tránh khỏi những bi kịch thường thấy khi nhà Thục thất thủ.
Trương Phi, tự Ích Đức (theo tiểu thuyết nổi tiếng “Tam quốc diễn nghĩa” còn gọi là Dực Đức), được biết đến như một trong năm danh tướng xuất sắc nhất dưới trướng Lưu Bị cùng với Quan Vũ, Triệu Vân, Mã Siêu và Hoàng Trung. Ông nổi bật với sức mạnh phi thường, lòng dũng cảm và sự trung thành tuyệt đối với chủ tướng. Hình ảnh Trương Phi cầm bát xà mâu dài gần 6 mét, cưỡi ngựa Ô Vân và giọng hét vang lừng tại cầu Trường Bản đã trở thành biểu tượng lịch sử không thể nào quên.
Trương Phi trên phim
Trong văn học và sử sách, Trương Phi được mô tả là người nóng nảy nhưng rất chính trực và ghét cái ác. Các chương truyện về ông trong “Tam quốc diễn nghĩa” tập trung vào sức mạnh vượt trội và những màn chiến đấu lẫy lừng. Tuy nhiên, điều bất ngờ là tác phẩm này không hề nhắc tới vợ của Trương Phi – người phụ nữ có liên quan mật thiết đến dòng họ Tào Tháo.
Người vợ của Trương Phi vốn thuộc gia tộc họ Hạ Hầu – một chi họ thân cận của Tào Tháo. Cha mẹ cô mất sớm và cô được Hạ Hầu Uyên – vị tướng cấp cao dưới quyền Tào Tháo – nuôi dưỡng như con ruột trong nhà. Chính vì vậy, ngoài tư cách làm vợ của danh tướng Thục Hán, bà còn là cháu gái nuôi của một trong những nhân vật trọng yếu bên phe Ngụy. Mối quan hệ này đặt Trương Phi vào vòng liên kết huyết thống gián tiếp với Tào Tháo.
Con trai lớn Trương Phi
Theo các tài liệu chính sử như “Tam quốc chí” và “Nguỵ thư”, năm Kiến An thứ 5 (khoảng năm 200 sau Công nguyên), Hạ Hầu thị – em họ của Hạ Hầu Bá – đã tung tú cầu kén chồng tại địa phương. Trương Phi chính là người bắt được quả cầu đó và sau đó lấy bà làm vợ. Hai người sinh được bốn người con: hai trai và hai gái. Có tài liệu khác kể rằng lần đầu tiên gặp nhau khi Hạ Hầu thị đi kiếm củi, Trương Phi nhận ra xuất thân quý tộc nên quyết định kết hôn.
Quan hệ thân tín trong gia tộc
Với thân phận con nuôi của vị tướng Ngụy lừng danh Hạ Hầu Uyên, Hạ Hầu thị là một nhân vật có xuất thân và phẩm chất đáng kính. Sau khi Lưu Bị nhiều lần đánh bật quân Ngụy ở vùng Hán Trung dẫn tới cái chết của Hạ Hầu Uyên vào tay Hoàng Trung – danh tướng nhà Thục –, bà đã xin phép tổ chức lễ tang chu đáo cho người nuôi dưỡng mình từ thuở nhỏ. Điều này phần nào cho thấy sự gắn bó tình cảm sâu sắc dù thuộc hai phe đối lập.
Hình ảnh hai nhân vật lịch sử trên màn ảnh
Dù có xuất thân quý phái và cá tính kiên cường, tên tuổi của Hạ Hầu thị gần như không được nhắc tới trong “Tam quốc diễn nghĩa” do lập trường “thân Thục bài Ngụy” của tác giả La Quán Trung. Tuy nhiên, các ghi chép lịch sử cho biết bà từng cố gắng uốn nắn tính nóng nảy của Trương Phi bằng cách nhờ ông xâu kim trước khi ra trận nhằm luyện sự kiên nhẫn. Dẫu vậy, bản tính bốc đồng của ông vẫn dẫn đến cái chết bi thảm khi bị các thuộc hạ phản bội trong lúc say rượu.
Sau cái chết đau thương của Quan Vũ – anh em kết nghĩa gắn bó lâu năm – Trương Phi chìm đắm trong nỗi buồn sâu sắc và tìm đến rượu giải sầu. Khi chuẩn bị mở cuộc trả thù Đông Ngô, ông bắt ép hai thuộc hạ chuẩn bị quân trang đúng thời hạn; sự nghiêm khắc thái quá khiến hai người này hoảng sợ rồi quyết định ra tay sát hại ông để bảo vệ bản thân rồi đầu hàng quân Đông Ngô.
Sự ra đi đột ngột của Trương Phi không chỉ làm mất đi một vị tướng trụ cột mà còn báo hiệu sự suy yếu nghiêm trọng của nhà Thục Hán về mặt tinh thần cũng như quân sự.
Quay trở lại mối quan hệ huyết thống đặc biệt giữa Trương Phi và Tào Tháo, nhiều giả thiết cho rằng đây chính là nguyên nhân giúp hậu duệ Trương Phi tránh khỏi cảnh bị thanh trừng sau này. Trong khi con cháu Quan Vũ chịu số phận bi thảm sau khi nhà Thục thất thủ thì con trai thứ của Trương Phi – Trương Thiệu – lại được phong hầu sau khi mang ngọc tỷ đầu hàng quân Ngụy do mối liên hệ mật thiết với dòng họ họ Tào thông qua vợ ông.
Hai con gái của ông cũng sống yên ổn với vai trò hoàng hậu qua các đời vua nhà Thục, góp phần duy trì danh tiếng gia đình suốt thời kỳ hỗn loạn.
