Lã Bố, vị tướng lừng danh thời Tam Quốc với chiến công hiển hách và sức mạnh vô song, đã bị Tào Tháo giết chết sau một câu nói đầy ý nghĩa của Lưu Bị. Tào Tháo vốn nổi tiếng là người đa nghi, mưu mô thâm hiểm; chính điều này khiến ông không thể bỏ qua quá khứ bất trung và những hành động phản bội của Lã Bố. Dưới sự nhắc nhở sắc sảo của Lưu Bị về lịch sử tàn ác của Lã Bố, Tào Tháo quyết định trừ hậu họa bằng cách xử lý nghiêm khắc đối thủ từng là nỗi khiếp sợ trên chiến trường.
Lã Bố (160 – 199), tự Phụng Tiên, xuất thân từ đất Cửu Nguyên thuộc Tinh Châu, được xem là một trong những danh tướng có tài năng chiến đấu vượt trội trong thời kỳ Tam Quốc. Nhân vật này luôn nhận được đánh giá trái chiều: người ca ngợi ông như chiến binh dũng mãnh bậc nhất, kẻ lại chỉ trích là kẻ hữu dũng vô mưu, tính tình thất thường và liên tục phản bội các chủ nhân từng theo phục vụ. Trong tác phẩm “Tam quốc diễn nghĩa”, hình ảnh Lã Bố cưỡi ngựa Xích Thố, tay cầm cây Phương Thiên Họa Kích tung hoành trên chiến trường trở thành biểu tượng uy phong khó quên.
Lã Bố là nhân vật gây nhiều tranh cãi trong Tam quốc diễn nghĩa.
Trong các trận đánh kinh điển, ba anh em kết nghĩa Lưu Bị – Quan Vũ – Trương Phi đã từng hợp sức chống lại mà vẫn chưa thể hạ được Lã Bố. Khi tình thế nguy ngập cho hai người em, Lưu Bị đã can thiệp kịp thời buộc Lã Bố phải rút lui. Tuy nhiên, bản chất bất ổn và thiếu trung thành của Lã Bố được thể hiện rõ qua nhiều lần phản bội. Ông từng bán đứng cha nuôi Đinh Nguyên để theo phe Đổng Trác vì món quà là con ngựa quý Xích Thố; sau đó lại sát hại Đổng Trác để chạy theo Vương Doãn vì sắc đẹp Điêu Thuyền. Khi thất thế, ông còn chiếm đoạt thành Từ Châu mà Lưu Bị vừa nương tựa.
Lã Bố bị trói và áp giải tới gặp Tào Tháo.
Tình hình buộc Lưu Bị phải tìm đến Tào Tháo cầu cứu. Nhưng mặt khác, Tào Tháo cũng cảnh giác trước sự lớn mạnh của Lã Bố nên quyết định đem quân tấn công Từ Châu. Trận đầu tiên, nhờ võ nghệ xuất chúng và sự trợ giúp hiệu quả từ Trần Cung, Lã Bố đã giành nhiều ưu thế. Song khi ngày càng không chịu nghe theo lời khuyên can từ các thuộc hạ và đối mặt với nội bộ hỗn loạn, lực lượng của ông dần suy yếu rồi cuối cùng phải đầu hàng Tào Tháo.
Ba anh em Lưu Bị từng hợp sức mà không đánh nổi Lã Bố.
Khi bị bắt và trói tay đưa đến trước mặt Tào Tháo, Lã Bố đề nghị được tháo gỡ dây trói với một thái độ tự tin: ông nghĩ rằng tài năng phi phàm sẽ giúp mình tạo ra liên minh với Tào Tháo để thống nhất thiên hạ nhanh chóng hơn. Tuy nhiên lời đề nghị ấy chỉ khiến Tào Tháo mỉm cười lạnh lùng đáp lại bằng câu: “Trói hổ thì phải trói cho chặt!”. Ý tứ này khiến Lã Bố nhận ra số phận bi đát đang chờ đón mình và lập tức cầu xin tha mạng.
Giữa Lã Bố và Tào Tháo có nhiều ân oán.
Điểm bước ngoặt xảy ra khi Lưu Bị nhắc nhở Tào Tháo về quá khứ phản bội của Lã Bố: “Ngài đã quên số phận của Đinh Nguyên và Đổng Trác rồi sao?”. Câu nói này làm thức tỉnh sự đa nghi vốn có ở Tào Tháo, giúp ông nhớ lại những lần bị phản bội đau đớn trước đây từ kẻ từng được xem là danh tướng kiệt xuất nhưng lại vô ơn bạc nghĩa. Đinh Nguyên và Đổng Trác đều là chủ nhân quan trọng trong đời ông nhưng cuối cùng đều bị chính tay kẻ này giết hại.
Quyết định xử tử nghiêm khắc dành cho Lã Bố của Tào Tháo bao gồm hai bước: siết cổ rồi mới chặt đầu. Hình phạt này không đơn thuần chỉ là sự trả thù cá nhân mà còn mang ý nghĩa chính trị sâu sắc. Vì lúc ấy, triều đình phong cho Lữ Bố chức tước cao quý “Lã Ôn hầu”, nên việc xử tử phải đúng quy cách để giữ thể diện cho địa vị ông ta. Đồng thời, hành động này cũng là lời cảnh cáo mà Tào Tháo muốn gửi đến các lãnh chúa khác nhằm thúc giục họ nhanh chóng khuất phục trước quyền lực đang lên của mình.
Mối thù giữa Tào Tháo và Lã Bố còn sâu sắc hơn nhiều người tưởng khi từng trải qua trận đại chiến tại Duyện Châu. Trong trận này, do mưu kế từ Trần Cung dẫn đến việc quân Thanh Châu dưới quyền Tào Tháo bị thất bại thảm hại trước thế mạnh kỵ binh của Lã Bố. Quân lính tan rã, doanh trại bị thiêu rụi khiến bản thân Tào Tháo cũng bị thương tích nặng phải tháo chạy trong tuyệt vọng. Mặc dù may mắn thoát chết nhưng sự kiện ấy trở thành nỗi nhục khó quên đối với ông, tạo nên lòng căm thù sâu sắc hướng về đối thủ.
Sự kết hợp giữa tài năng chiến đấu phi thường nhưng tính cách thất thường cùng quá khứ phản nghịch khiến cho cuộc đời của Lã Bố kết thúc bi thảm dưới tay chính kẻ từng coi mình là đối thủ đáng gờm nhất. Một câu nói giản đơn nhưng chứa đựng ý nghĩa sâu sắc của Lưu Bị đã trở thành điểm mấu chốt thay đổi số phận vị tướng kiệt xuất này, đồng thời làm nổi bật sự thâm hiểm và tính toán kỹ lưỡng trong cách hành xử của Tào Tháo – vị lãnh tụ gian hùng nổi tiếng thời Tam Quốc.
