Trong video mới nhất, Marques Brownlee đã thực hiện một thử nghiệm độc đáo khi sử dụng các thế hệ smartphone từ iPhone đời đầu đến iPhone 17 để chụp cùng một cảnh vật và so sánh chất lượng hình ảnh. Anh cũng mở rộng bài kiểm tra với nhiều mẫu điện thoại Android khác nhằm đánh giá sự phát triển của camera điện thoại theo thời gian. Kết quả khiến nhiều người ngạc nhiên khi không phải lúc nào mẫu máy mới nhất cũng cho ra những bức ảnh đẹp nhất. Trái lại, nhiều hình ảnh từ các thiết bị đã ra mắt cách đây vài năm lại mang lại cảm giác tự nhiên và dễ chịu hơn đáng kể.
Sau nhiều năm trải nghiệm và đánh giá điện thoại, MKBHD nhận xét rằng hiện nay các hãng smartphone đang có xu hướng lạm dụng quá mức thuật toán xử lý hình ảnh. Ban đầu, camera trên điện thoại được thiết kế chỉ để bổ sung chức năng cơ bản. Chiếc iPhone đời đầu sở hữu camera 2MP giản đơn, thiếu khả năng lấy nét tự động hay quay video và cũng không tích hợp camera selfie. Tuy nhiên, khi nhu cầu chụp ảnh bằng điện thoại tăng cao, camera nhanh chóng trở thành yếu tố cạnh tranh quan trọng nhất trong ngành công nghiệp smartphone. Qua từng thế hệ, các nhà sản xuất liên tục cải tiến chất lượng camera nhằm thu hút người dùng.
MKBHD chia sẻ về xu hướng xử lý ảnh trên smartphone
Dù khoảng cách giữa các dòng máy lên tới gần một thập kỷ, những thiết bị cũ vẫn tạo ra những bức ảnh khá tương đồng với các mẫu mới ở điều kiện ánh sáng thuận lợi. Ví dụ điển hình là hình ảnh chụp từ iPhone 11 và iPhone 17 – nếu không phóng đại kỹ càng từng điểm ảnh, phần lớn người dùng sẽ khó nhận ra sự khác biệt đáng kể về chất lượng hình ảnh.
So sánh ảnh chụp điện thoại qua các thế hệ
Bước sang thập niên 2010, tốc độ nâng cấp camera trên smartphone không còn diễn ra nhanh như trước do hạn chế vật lý về kích thước thiết bị và cảm biến hình ảnh. Việc làm điện thoại to hơn để gia tăng phần cứng camera không còn khả thi. Do đó, sự khác biệt giữa các flagship hiện nay trong điều kiện đủ sáng trở nên không quá lớn. Đây là điểm mà MKBHD chỉ ra bằng ví dụ cụ thể với bộ đôi iPhone 11 và iPhone 17: cả hai đều đáp ứng tốt nhu cầu chụp ảnh thông thường mà người dùng mong muốn.
Trong giai đoạn hiện tại, hầu hết smartphone trong vòng 5 năm gần đây đều có khả năng ghi lại những bức ảnh đẹp trong điều kiện ánh sáng lý tưởng. Điều này khiến các nhà sản xuất tập trung phát triển các tính năng hỗ trợ chụp trong tình huống khó hơn như thiếu sáng, ngược sáng, chủ thể chuyển động nhanh hoặc zoom xa. Từ đó, nhiếp ảnh điện toán trở thành yếu tố then chốt giúp cải thiện chất lượng hình ảnh bằng hàng loạt công nghệ xử lý tinh vi như HDR đa khung hình, tone mapping, AI nhận diện khuôn mặt và tự động điều chỉnh phơi sáng hay ghép nhiều khung hình nhằm tăng chi tiết.
So sánh chất lượng ảnh giữa các thế hệ iPhone
Một minh họa nổi bật là bức ảnh chụp ngược sáng của Google Pixel 10. Trong điều kiện rất khó khăn này khi chủ thể đứng trước nền trời rất sáng, chiếc smartphone hiện đại vẫn giữ được chi tiết rõ nét từ khuôn mặt, màu áo tối cho tới bầu trời xanh phía sau. Ngược lại, nếu sử dụng những mẫu máy cũ như Nexus 4 thì cảnh vật sẽ bị cháy sáng hoặc tối đen nghiêm trọng. MKBHD mô tả công nghệ nhiếp ảnh trên smartphone hiện đại giống như một “rổ bóng tự căn chỉnh”, nghĩa là dù người dùng có chụp kiểu gì thì máy cũng cố gắng tạo ra một bức ảnh đẹp nhất có thể. Điều này giúp cho việc ghi lại khoảnh khắc trở nên đơn giản và dễ tiếp cận cả với những người không có kỹ năng nhiếp ảnh chuyên sâu.
Hiệu ứng HDR quá đà gây mất tự nhiên cho bức ảnh
Tuy vậy, chính sự can thiệp quá mức của thuật toán lại đem đến vấn đề lớn. MKBHD cảnh báo rằng các hãng smartphone ngày nay đang lạm dụng xử lý hậu kỳ bằng phần mềm ngay cả ở những tình huống không cần thiết. Các kỹ thuật vốn dĩ được phát triển để cứu vãn bức hình trong hoàn cảnh khó khăn giờ đây được áp dụng vào tất cả các trường hợp thông thường dẫn đến hiện tượng “overprocessed” – tức là bức ảnh trở nên giả tạo với HDR vượt mức, vùng sáng tối bị kéo căng quá mức cần thiết, da mặt sáng bóng bất thường cùng viền vật thể bị loang mờ hoặc tổng thể bức ảnh trở nên phẳng và mất độ chân thật.
MKBHD minh họa rõ nét điều này qua chuỗi so sánh từ Galaxy S tới Galaxy S26 của Samsung. Từ Galaxy S1 đến S8, chất lượng ảnh được cải thiện dần dần nhưng vẫn giới hạn ở dynamic range thấp hơn. Bắt đầu từ Galaxy S9, hãng áp dụng kỹ thuật HDR đa khung hình mạnh tay hơn giúp bầu trời ngoài cửa sổ giữ được chi tiết thay vì cháy trắng hoàn toàn. Nhưng qua các thế hệ mới hơn như Galaxy S26, thuật toán xử lý càng ngày càng mạnh mẽ đôi khi làm xuất hiện quầng ánh sáng xung quanh cửa sổ (hiện tượng halo), ánh sáng tổng thể thiếu tự nhiên và khiến bức hình trông khá giả tạo.
HDR trên Galaxy S26 và Galaxy S24
Điều thú vị là MKBHD cho biết bản thân anh thích phong cách xử lý của Galaxy S23 hơn là trên Galaxy S26 trong ví dụ này. Dù S26 sở hữu chất lượng kỹ thuật cao hơn với nhiều chi tiết giữ lại hơn nhưng những bức hình từ S23 lại mang đến cảm giác chân thật và dễ nhìn hơn nhiều. Quan điểm này cũng được nhiều người xem video đồng tình qua phần bình luận dưới các clip của anh.
Theo MKBHD, vấn đề không nằm ở bản thân công nghệ HDR hay AI mà là cách thức tận dụng chúng sao cho phù hợp. Những công nghệ này cực kỳ hữu ích trong môi trường phức tạp hay điều kiện ánh sáng kém nhưng điện thoại cần biết khi nào nên áp dụng mạnh tay và khi nào phải tiết chế để tránh phá vỡ tính chân thực của bức ảnh. Đôi lúc một bức hình mang sắc thái tự nhiên nhẹ nhàng lại có sức hấp dẫn hơn những tấm hình cố gắng nỗ lực kéo mọi chi tiết lên mức tối đa một cách gượng ép.
Cảm nhận về lạm dụng nhiếp ảnh điện toán trên smartphone
Ngoài ra, MKBHD cũng nhấn mạnh một hiện tượng nổi bật trên điện thoại hiện đại đó là sự khác biệt rõ rệt giữa khung cảnh người dùng thấy qua màn hình kính ngắm (viewfinder) với kết quả cuối cùng sau khi chụp xong. Lúc này toàn bộ thuật toán hậu kỳ được kích hoạt để hiển thị phiên bản đã xử lý của tấm hình. Vào cuối video, anh cũng giới thiệu tổng quan về một số ứng dụng bên thứ ba giúp giảm hoặc tắt bớt việc hậu kỳ tự động nhằm giúp giữ lại vẻ tự nhiên vốn có của tấm ảnh dù hiệu quả sẽ khác nhau tùy từng thiết bị và hãng sản xuất.
